Chronische stress

In onze huidige maatschappij zijn de hoeveelheid prikkels continue zo groot dat er chronische stres kan ontstaan. We werken harder, bewegen minder, kijken meer naar beeldschermen, en we moeten veel van onszelf, het moet beter en meer. Het stressniveau is te hoog en de rusttijd te kort. Hierdoor blijft het niveau van de stresshormonen cortisol en adrenaline, hoog. De stresshormonen helpen je dan niet meer, maar zorgen voor slijtage van het lichaam. Ons lichaam geeft bij aanhoudende stress voorrang aan bepaalde taken. Het onderhoud van ons lichaam, zoals het op peil houden van ons immuunsysteem en het vervangen van oude cellen, wordt uitgesteld totdat de stress is verdwenen. Alleen op rustmomenten werkt ons lichaam aan het eigen onderhoud.

Op een gegeven moment is er een bewustwording van ‘voortdurend erg gespannen zijn’ en dan worden dikwijls ook lichamelijke en psychische verschijnselen zichtbaar. In feite zijn dit waarschuwingssignalen. Het lichaam wordt te lang en te zwaar belast. De kans op lichamelijke of psychische gevolgen wordt groter naarmate de stressreactie langer duurt. Hoe sterker de stressreactie, hoe langer de tijd die nodig is voor herstel. 

Gevolgen

Chronische stress heeft een heel aantal negatieve uitwerkingen op het lichaam en je geestelijke vermogens:

Emoties en denken:

  • Gespannenheid.
  • Zenuwachtigheid en angst.
  • Concentratieproblemen.
  • Vergeetachtigheid, geheugenproblemen .
  • Verwardheid.
  • Gedachten niet helder krijgen, ook zwart wit denken.
  • Gedachtevlucht.
  • Besluiteloosheid.
  • Piekeren, veel gedachten hebben.
  • Angst – en paniekklachten.
  • Irritatie, ongeduld.
  • Stemmingswisselingen, snel uit evenwicht.
  • Neerslachtigheid.
  • Opgejaagd gevoel.
  • Nergens zin in hebben.
  • Gevoeligheid voor geluid of andere prikkels.

Gedrag:

  • Slecht slapen (niet slapen, onrustige slaap, nachtmerries).
  • Verslavingsgedrag (verdoende middelen, eten, internet, seks).
  • Nagelbijten, andere tics.
  • Ruziemaken, kort lontje hebben.
  • Kritische houding.
  • Reactief zijn, direct reageren.
  • Tandenknarsen tijdens slaap.
  • Huilen.
  • Zuchten.
  • Moeite hebben om stil te zitten.
  • Star zijn.
  • Fouten of ongelukjes maken.
  • Onvermogen dingen gedaan te krijgen.
  • Geen zin meer in lichamelijke intimiteit.

Fysieke verschijnselen:

  • Gevoel van uitputting, vermoeidheid.
  • Pijnlijke spieren.
  • Nek- en schouderpijn, vastzittende nek en schouders.
  • Rugpijn.
  • Hoofdpijn, gespannen nekspieren zullen uiteindelijk tot chronische hoofdpijn leiden.
  • Spanning in de buik, buikpijn.
  • Misselijkheid, diarree, maagpijn.
  • Snelle ademhaling/kortademigheid/benauwdheid.
  • Oogproblemen, bijv. slecht zien.
  • Gehoorproblemen, oorsuizen.
  • Hartkloppingen.
  • Hoge bloeddruk.
  • Koude of hitte.
  • Trillende handen.
  • Zweethanden.
  • Duizeligheid.
  • Je weerstand wordt lager zodat je eerder griep e.d. krijgt of een verstoring van het afweersysteem.
  • Vroegtijdige veroudering. Onze levensenergie wordt sneller verbruikt en wanneer we niet voldoende ontspannen wordt deze energie niet aangevuld.
Ontstaan stressgerelateerde aandoeningen of ziekten

Als chronische stress blijft voortduren ontstaan uiteindelijk stressgerelateerde aandoeningen of ziekten. De balans tussen de verschillende stresssystemen is langdurig verstoord en op een gegeven moment wordt de prijs van de stressreactie, door de verstoorde neurale regulatie, te hoog.

In de woorden van de beroemde stressonderzoeker Robert Sapolsky: ‘Stressgerelateerde ziektes ontstaan voornamelijk doordat we zo vaak een fysiologisch systeem activeren dat geëvolueerd is om te reageren op acute fysieke noodsituaties. Wij schakelen het daarentegen maanden achter elkaar in, wanneer we piekeren over hypotheken, relaties en promoties.’

De slijtage door de gevolgen van de stressreactie leidt dan tot verhoogde vatbaarheid voor ziekte. En dit kan in feite op allerlei gebieden in je lichaam of je geest tot uiting komen. Zo kennen we allemaal de voorbeelden van overspannenheid en een burn-out. Maar ook tal van andere ziektes op geestelijk en lichamelijk gebied, zoals auto-immuunziekten, hart- en vaatziekten, angststoornissen, obesitas, spijsverteringsproblemen en dergelijke, worden (mede) veroorzaakt door de gevolgen van chronische stress.

Tot rust komen

Verbondenheid van het lichaam en de hersenen maar ook de verbondenheid van mensen onderling zijn een belangrijke voorwaarde om de gevolgen van chronische stress tegen te gaan. Dit geeft je een gevoel van veiligheid. Daarnaast kan je veel doen met ademhalingsoefeningen of zingen. Hiermee kalmeer je namelijk je zenuwstelsel. Positieve gevoelens en emoties zoals medeleven en aardig zijn voor anderen, compassie voor jezelf hebben ook een sterk helende werking, net als fysieke beweging. Bewust iedere dag ontspanningsoefeningen doen of yoga en meditatie kan je hier ook heel goed bij helpen. Al deze activiteiten stimuleren een bepaald gedeelte van je zenuwstelsel (namelijk de ventrale vagus welke een onderdeel van de nervus vagus is) waardoor je kan kalmeren en het stresssysteem ook tot rust kan komen.

Het is heel belangrijk om voldoende rust en ontspanning in je leven te brengen zodat je lichaam en geest weer kunnen herstellen. Dat is niet altijd even gemakkelijk! Door hier echter dagelijks bewust tijd voor in te ruimen zul je merken dat de mate van stress die je ervaart, kleiner wordt. Benieuwd hoe je dit doet?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top